Røða í samband við løgtingsviðgerðina av ætlaðu tiltøkunum móti russiskum skipum
Innleiðing
Við hesum lógaruppskotinum ynskir landsstýrið at seta enn fleiri sanktiónir í verk mótvegis Russlandi. Ikki bara orsaka av krígnum í Ukraina, tí nú skulu eitt nú russisk mannarættindabrot og hybridhóttanir eisini umfatast í sanktiónspakkunum.
Altso, fram til dagin í dag eru næstan bara sanktónir settar í verk, sum beinleiðis raka russisku krígsmaskinuna í Ukraina. Hesum havi eg sjálvandi tikið undir við, tí at russiska krígsmaskinan er brutal og fremur krígsbrotsverk hvønn tann einasta dag eftir hondini.
Hetta er ein katastrofa fyri borgararnar í Ukraina og Russlandi. Syrgiligar lagnur sum vit als ikki kunnu fara lætt um.
Løgtingið hevur stórt sæð staði saman um tiltøkini mótvegis Russlandi, tó við nøkrum frávikum, tá tað hevur snúð seg um okkara fiskivinnusamstarv við russarar.
Eg taki ikki undir við at víðka sanktiónirnar, sum eitt nú skulu koyra tvey russisk reiðarí á svartalista, tí hetta kann gerast orsøk til at okkara fiskivinnusamstarv við russarar slitnar.
Fyri tað fyrsta, so er tað løgið at EU skal taka avgerð um føroyskan fiskivinnupolitikk. Fyri tað næsta, so eru grundgevingarnar fyri uppskotinum ikki nøktandi.
(1) Ongin prógv eru lagt fram
Onki prógv er borið fram um njósning ella sabotasju við skipum sum umtalaðu reiðarí eiga.
Við hesum uppskotinum og teimum ætlanum sum landsstýrið hevur. So fella vit dóm yvir tvey reiðarí uttan at hava nakað prógv fyri ákærunum.
Einaferð vóru russarar ákærdir fyri at fuska við fiskiskapi í og kring Føroyar.
Har eru fleiri av okkum blivin upplýst um, í ávísum nevndararbeiði her í Løgtinginum, at russiskir fiskimenn eru minst líka ordiligir (um ikki betri!) at uppgeva fiskaða mongd v.m. til føroyskar myndugleikar, samanborið við aðrar fiskivinnu tjóðir.
Altso einaferð vóru russarar ákærdir fyri at fuska við fiskiskapinum, men tað vísti seg ikki at vera so.
Samanumtikið: ongin prógv um sabotasju eru lagt fram og heldur ongin reel hóttan tykist at vera av russisku fiskiskipunum.
(2) Inntøkugrundarlag hjá hundraðtals føroyingum hótt
Barentshavið hevur týdning fyri føroyingar, tí har fiska føroyingar og hesin fiskur verður virkaður av føroyingum. Harafturat er ein tænastuvinnuna, sum fær hesi skip og virkir at glíða væl
Tí er tað sera ørkymlandi at fleiri beinleiðis vilja slíta fiskivinnusamstarvið við russarar.
Tað er eisini ørkymlandi at fleiri vilja taka samstarvið við russarar til grensurnar, sum við hesum uppskotinum, sum í síðsta enda eisini kann blíva orsøk til at fiskivinnusamstarvið slitnar.
Fiskurin í Barentshavinum er, sum sagt, livibreyði hjá hundraðtals føroyingum. Tað haldi eg ikki at mann kann fara lætt um.
Vit kunnu potientielt eisini missa allan tann russiska marknaðin, um russarar velja at seta handilsbann á føroyar. Hetta verður ein minst líka stórur smeitur fyri føroyska samfelagið, tí russiski marknaðurin er týðandi fyri søluprísin á makreli og sild sum verður fiska av føroyingum.
(3) Eitt samstarv um mat fyri hótafallið
Við ætlaðu tiltøkunum hjá landsstýrinum, so stendur fiskivinnusamstarvið við russarar, sum sagt, fyri hóttafallið. Tey bæði reiðaríini, sum ætlanin er at svartlista, sita á stórum parti av kvotunum í føroyskum øki. Tað er tí óhugsandi, at russarar bara fara at lata tað fara aftur við borðinum.
Talan er um eitt samstarv, sum í størri mun tryggjar, at vit og russarar fáa fiskin úr sjónum á skilagóðan hátt. Eitt samstarv sum báðir partar fáa gagn av, tí annars høvdu vit ikki byrja og hildi fast við hetta fiskivinnusamstarvið, sum formelt byrjaði í 1977.
Tað snýr seg um at hava eina skynsama fiskivinnu, sum er við til at geva føroyingum, russarum og heimsinsborgarum mat í munnin.
Fyri meg er tað munur á at selja tøkni til Russland, sum Putin kann brúka í krígnum og at geva russarum ein makrel ella ein svartkjaft, sum vanligi russarin virðisøkir og serverar fyri sínari familju ella selur til ein afrikanara.
Eg endurtakið: hetta er eitt samstarv sum tryggjar túsundtals menniskjum mat í munnin og føtur undir egi borð!
Og tað er eitt samstarv sum eg haldi kann forsvarast!
Steffan Klein Poulsen, Løgtingsmaður